Hermogenes ve Kaikos’un Küçükbaş Hayvanları (TAM V 1, 464)
DOI:
https://doi.org/10.36991/Öz
Tipik bir Lydia kefaret yazıtı örneği sunan TAM V 1, 464’te Kaikos adında birinin küçükbaş hayvanları alıkoyan ve bunun üzerine Kaikos tarafından açılan davanın duruşmasında yalan yere yemin eden Hermogenes hakkındadır. Bu gelişme üzerine tanrı Hermogenes’i önce onun bir öküzüyle bir eşeğini, ardından da kızını öldürerek cezalandırır. Yazıtta tanrının sonradan kızını da öldürerek Hermogenes’e verdiği cezayı arttırması, Hermogenes’in dikbaşlılığa devam etmesi (ἀπειθέω) olarak gerekçelendirilir. Sanık geç de olsa pişman olur ve ailesi bu steli diker. Makale yazıtın üçüncü satırındaki isim için yeni bir okuma önerisinin dışında iki şahıs arasındaki anlaşmazlığın hukuki bir analizini sunmaktadır. Anlaşmazlık konusu, kendisine emanet edilen küçükbaş hayvanların Hermogenes tarafından zaptedilmesi sorunu olmuş gözükmektedir. Dava süreci Hermogenes’in yükümlü tutulduğu, doğruyu söylediğine dair yemin etme uygulamasını otaya koymaktadır. Hermogenes bu yemini ederek Kaikos’a karşı herhangi bir hukuki yükümlülükten kurtulur. Ne var ki Hermogenes’in yalan yere yemin ettiğinin farkında olan tanrı müdahil olur ve onu cezalandırarak suçunu kabul etmek zorunda bırakır.
İndirmeler
Referanslar
v. Bolla-Kotek, Tiermiete S. v. Bolla-Kotek, Untersuchungen zur Tiermiete und Viehpacht im Alter-tum, Münchner Beiträge zur Papyrusforschung und antiken Rechtsgeschich¬te, München2 1969.
Chaniotis 1990 A. Chaniotis, Drei kleinasiatische Inschriften zur griechischen Religion, EA 15, 1990, 127–134.
Chaniotis 1997 A. Chaniotis, “Tempeljustiz” im kaiserzeitlichen Kleinasien. Rechtliche As¬pek¬te der Sühneinschriften Lydiens und Phrygiens, in: G. Thür – J. Velissaropoulos-Karakostas (Hrsgg.), Symposion 1995. Akten der Gesellschaft für griechische und hellenistische Rechtsgeschichte 11, Köln – Wien – Weimar 1997, 353–384.
Eger 1939 O. Eger, Eid und Fluch in den maionischen und phrygischen Sühneinschriften, in: Festschrift Paul Koschaker III, Weimar 1939, 281–293.
Gagarin 2005 M. Gagarin, Early Greek Law, in: M. Gagarin – D. Cohen (Hrsgg.), The Cambridge Companion to Ancient Greek Law, Cambridge 2005, 82–94.
Kaser, Privatrecht M. Kaser, Das römische Privatrecht I, HdAW 3,3,1, München 1955.
Keil – v. Premerstein, Lydien J. Keil – A. v. Premerstein, Bericht über eine zweite Reise in Lydien, aus-geführt 1908 im Auftrage des K. K. Österreichischen Archäologischen Instituts, Denkschriften der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Phil.-hist. Kl., 54,2, Wien 1911.
Latte, Heiliges Recht K. Latte, Heiliges Recht. Untersuchungen zur Geschichte der sakralen Rechtsformen in Griechenland, Tübingen 1920.
Latte, Kleine Schriften K. Latte, Kleine Schriften zur Religion, Recht, Literatur und Sprache der Griechen und Römer, München 1968.
Malay 1988 H. Malay, New Confession-Inscriptions in the Manisa and Bergama Museums, EA 12, 1988, 147–154.
Nörr, Fahrlässigkeit D. Nörr, Die Fahrlässigkeit im byzantinischen Vertragsrecht, Münchener Beiträge zur Papyrusforschung und antiken Rechtsgeschichte, München 1960.
Petzl – Malay 1987 G. Petzl – H. Malay, A New Confession-Inscription from the Katakekaumene, GRBS 28, 1987, 459–472
Petzl, Beichtinschriften G. Petzl, Die Beichtinschriften Westkleinasiens, Bonn 1994 (Epigraphica Anatolica 22).
Ricl 1995 M. Ricl, The appeal to divine justice in the Lydian confession-inscriptions, in: E. Schwertheim (Hrsg.), Forschungen in Lydien, Bonn 1995 (Asia Minor Studien 17), 67–76.
Ricl 2011 M. Ricl, Observations on a New Corpus of Inscriptions from Lydia, EA 44, 2011, 143–152.
Scheibelreiter 2010 P. Scheibelreiter, „... apotisato ten paratheken diplen kata ton parathekon nomon.“ Zum sogenannten „nomos ton parathekon“ und seinen Wurzeln im griechischen Recht, in: G. Thür (Hrsg.), Symposion 2009, Akten der Gesellschaft für griechische und hellenistische Rechtsgeschichte 21, Wien 2010, 349–376.
Sommerstein – Bayliss, Oath A. Sommerstein – A. J. Bayliss, Oath and State in Ancient Greece, Beiträge zur Altertumskunde 306, Berlin 2013.
Thür 2007 G. Thür, Der Reinigungseid im archaischen und griechischen Rechtsstreit und seine Parallelen im Alten Orient, in: R. Rollinger – H. Barta (Hrsgg.), Rechtsgeschichte und Interkulturalität. Zum Verhältnis des östlichen Mittelmeerraums und „Europas“ im Altertum, Wiesbaden 2007, 180–191.
Zingerle 1926 J. Zingerle, Heiliges Recht, JÖAI 23, 1926, Beiblatt 5–72.
Yayınlanmış
Sayı
Bölüm
Lisans
Telif Hakkı (c) 2025 PHILIA. Uluslararası Eskiçağ Akdeniz’i Araştırmaları Dergisi
Bu çalışma Creative Commons Attribution 4.0 International License ile lisanslanmıştır.
Philia Dergisi, 2024 yılından itibaren yayın sürecinde önemli bir değişikliğe gitti. Önceki yıllarda sadece basılı olarak yayımlanan dergi, artık Phoibos Publishing Company tarafından yayımlanıyor ve Açık Erişim olarak dijital ortamda da sunuluyor.
PHILIA 'nın Açık Erişim politikası Budapeşte Açık Erişim Girişimi (BOAI) ilkeleriyle tamamen uyumludur. PHILIA 'da yayınlanan tüm makaleler Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0 Uluslararası Lisansı (CC BY-SA 4.0) altında lisanslanmıştır. Bu lisans, tüm kullanıcıların dergide yayınlanan makaleleri, veri setlerini, şekilleri ve ek materyalleri, yazar(lar)a, makale başlığına, dergi alıntısına ve DOI'ye (Dijital Nesne Tanımlayıcı) uygun şekilde atıfta bulunulması koşuluyla herhangi bir platformda kopyalamasına, paylaşmasına ve yeniden dağıtmasına izin verir.
