Perge’den Yeni Yazıtlar 2: Batı Nekropolisi Parsel 169’ta Yer Alan Mezar Yazıtları ve Yapıları

Aşkım ÖZDİZBAY – Hamdi ŞAHİN   116–134

Doi: 10.36991/PHILIA.202010 

Kaynak göster

 

Öz: Bu makale 1998–2011 yıllarındaki kazılar esnasında Perge Batı Nekropolis’te bulunmuş ikinci grup mezar yazıtları ile ilgilidir. Mezar yazıtları Parsel 169 adıyla bilinen kazı alanında yer almaktadır. Bu yayında M9 mezar kompleksi, M3 mezar yapısı ve M6 mezar kompleksi içinde yer alan M6.3 mezar odasının mimari tanımları, tarihleme önerileri ve epigrafik incelemeleri bulunmaktadır. M9 mezar kompleksi alanın en büyük, en iyi korunmuş ve en anıtsal kompleksidir. Bu mezar kompleksi iki katlı olup, değişik dönemlerde kullanılmıştır. Kompleks yaklaşık bir asır boyunca Perge eşrafından Iulii ailesinin kullanımında kalmıştır (MS 2. yy.’ın ikinci yarısı–MS 3 yy.’ın ikinci yarısı). M3 mezar yapısı tek odalıdır. Cephe ve batı kenarı tuğladan, doğu ve güneyi ise doğal kayanın işlenmesiyle oluşturulmuştur. İçinde tuğlalardan yapılmış üç adet lahit içerir. Bu mezar Eutykhos, eşi ve mirasçılarına aittir. Mezarın mimarisi ise MS 3. yy’a tarihlenmesi gerektiğini işaret eder. M6 mezar kompleksi dört oda içerir. Bunlardan üçü tuğla ve harçlı moloz taşın almaşık biçimde kullanılmasıyla inşa edilmiştir. M6.3 yönü, inşasında kullanılan kireç taşı blokları ve iç tasarımıyla M6’nın diğer mezar odalarından farklı özellikler taşır. M6.3 Ophonius Marcianus ve ailesine aitti ve MS 3. yy.’da inşa edilmişti.

Anahtar Sözcükler: Perge, Batı Necropolis, mazarlar, lahitler, C. Iulius Galates, Akestimos, Ophonius Marcianus.

 

Kaynakça

 

Abbasoğlu 1996

H. Abbasoğlu, Perge Kazısı 1993 ve 1994 Yılları Ön Raporu, KST 17/2, 1996, 107–121.

Abbasoğlu 1997 

H. Abbasoğlu, Perge Kazısı 1995 Yılı Ön Raporu, KST 18/2, 1997, 41–51.

Abbasoğlu 1998

H. Abbasoğlu, Perge Kazısı 1996 Yılı Ön Raporu, KST 19/2, 1998, 81–93.

Abbasoğlu 2003 

H. Abbasoğlu, Perge 2002, Anmed 1, 2003, 30–33.

Abbasoğlu 2004 

H. Abbasoğlu, Perge 2003, Anmed 2, 2004, 45–48.

Abbasoğlu 2005

H. Abbasoğlu, 2004 Yılı Perge Kazı ve Onarım Çalışmaları, Anmed 3, 2005, 67–71.

Abbasoğlu 2006a

H. Abbasoğlu, Perge 2005, Anmed 4, 2006, 47–50.

Abbasoğlu 2006b

H. Abbasoğlu, Perge, in: W. Radt (ed.), Stadtgrabungen und Stadtforschung im westlichen Kleinasien, Geplantes und Erreichtes, Internationales Symposion 6./7. August 2004 in Bergama (Türkei), Istanbul 2006 (Byzas 3), 289–302.

Abbasoğlu 2007 

H. Abbasoğlu, Perge 2006, Anmed 5, 2007, 54–58.

Abbasoğlu 2008 

H. Abbasoğlu, Perge 2007, Anmed 6, 2008, 58–62.

Abbasoğlu 2009 

H. Abbasoğlu, Perge 2008, Anmed 7, 2009, 61–69.

Abbasoğlu 2010 

H. Abbasoğlu, Perge 2009, Anmed 8, 2010, 73–80.

Abbasoğlu 2011 

H. Abbasoğlu, Perge 2010, Anmed 9, 2011, 82–89. 

Cooley 2012

A. E. Cooley, The Cambridge Manual of Latin Epigraphy, Cambridge 2012. 

Çokay Kepçe 2017

S. Çokay Kepçe, Perge Batı Nekropolis Mezar Buluntuları. 1997–2007 Yılları Arasında 169 Numaralı Parselde Yürütülen Çalışmalar, İstanbul, 2017.

Egetmeyer 2010

M. Egetmeyer, Le dialecte grec ancien de Chypre, Berlin – New York 2010.

Hächler 2019

N. Hächler, Kontinuität und Wandel des Senatorenstandes im Zeitalter der Soldatenkaiser, Leiden – Boston 2019.

Haensch 1997

R. Haensch, Capita provinciarum: Statthaltersitze und Provinzialverwaltung in der römischen Kaiserzeit, Mainz 1997.

ICS

O. Masson, Les inscriptions chypriotes syllabiques, Paris 1983.

Işıklıkaya 2016

I. Işıklıkaya, Perge Mozaik Atölyeleri ve Akdeniz Havzası Mozaik Ekolleri İçindeki Yeri, Adalya 19, 2016, 169–227.

Keppie 1991

L. Keppie, Understanding Roman Inscriptions, Baltimore 1991.

Mansel – Akarca 1949

A. M. Mansel – A. Akarca, Perge’de Kazılar ve Araştırmalar: Excavations and Researches at Perge, Ankara 1949.

Martini – Eschbach 2017

W. Martini – N. Eschbach, Die Akropolis von Perge. Die Ergebnisse der Grabungen 1998–2004 und 2008, İstanbul, 2017.

Özdizbay 2001

A. Özdizbay, Perge Batı Nekropolisi M2 Mezar Yapısı, Unpublished M.A. Thesis, İstanbul 2001.

Özdizbay 2002

A. Özdizbay, Perge Batı Nekropolisi’nden bir Mezar Yapısı, Anadolu Araştırmaları 16, 2002, 482–507.

Özdizbay 2012

A. Özdizbay, Perge’nin M. S. 1.–2. Yüzyıllardaki Gelişimi. Die Stadtentwicklung von Perge im 1.–2. Jh. n. Chr., Istanbul 2012 (Adalya Suppl. 10).

Özdizbay – Şahin 2016

A. Özdizbay – H. Şahin, Neue Inschriften aus Perge 1: L. Annius Annianus, Prokonsul von Pamphylia-Lycia-Isauria, Philia 2, 2016, 98–112.

Özdizbay 2018

A. Özdizbay, Adını Arayan Portreler: Perge’den Tiberius Claudius Vibianus Tertullus Örneği, in: M. Arslan – F. Baz (ed.), Arkeoloji Tarih ve Epigrafi’nin Arasında: Prof. Dr. Vedat Çelgin’in 68. Doğum Günü Onuruna Makaleler, İstanbul 2018, 659–669.

Rémy 1989

B. Rémy, Les Carrières sénatoriales dans les provinces romaines d’Anatolie au Haut-Empire (31 av.J.-C. – 284 ap.J.-C.). Pont-Bithynie, Galatie, Cappadoce, Lycie-Pamphylie et Cilicie, İstanbul – Paris 1989.

I.Perge

S. Şahin, Die Inschriften von Perge II, Bonn 2004 (Inschriften griechischer Städte aus Kleinasien 61).

Toprak Cihan 2012

Ö. Toprak Cihan, Perge Batı Nekropolisi 169 Numaralı Parselde 1997–2007 Yılları Arasında Günışığına Çıkarılan (Çitle Çevrili Alan) Mezar Yapılarının Bozulma Nedenleri, Koruma ve Sergileme Önerileri, Unpublished M.A. Thesis, İstanbul 2012.

Turak 2008a

Ö. Turak, Perge Batı Nekropolisi’nden bir Mezar: Artemon’un Kenotaphionu, in: İ. Delemen et al. (ed.), Prof. Dr. Halûk Abbasoğlu’na 65. Yaş Armağanı/ Euergetes, Festschrift für Prof. Dr. Halûk Abbasoğlu zum 65. Geburtstag, İstanbul 2008, 1157–1167.

Turak 2008b

Ö. Turak, Perge’de Bulunmuş Roma Çağı Dokimeion Lahitleri, 2. Uluslararası Dokimeion Mermer Heykel Sempozyumu Bildiriler Kitabı, 6–18 Haziran 2008, Afyonkarahisar 2008, 35–43.

Turak 2011

Ö. Turak, Roma Dönemi Pamphylia Lahitleri ve Atölye Sorunu, Unpublished Diss. Thesis, İstanbul 2011.

Turak 2012a

Ö. Turak, An Attic Type Dionysiac Sarcophagus from Perge, Adalya 15, 2012, 223–245.

Turak 2012b

Ö. Turak, Pamphylia Bölgesi’nde Bulunmuş Roma İmparatorluk Dönemi Girlandlı Lahitleri, in: K. Dörtlük et al. (ed.), Uluslararası Genç Bilimciler Buluşması I: Anadolu Akdenizi Sempozyumu 04–07 Kasım 2009 Antalya Sempozyum Bildirileri, Antalya 2012, 465–477.

Türkmen 2001

M. Türkmen, Perge Aşağı Şehir Surlarında Roma Dönemi Uygulamalarına İlişkin Gözlemler, Unpublished M.A. Thesis, İstanbul 2001.

Schulze 1904

W. Schulze, Zur Geschichte der lateinischen Eigennamen, Göttingen 1904 (reprint Zürich – Hildesheim 1991).